U Staroj Pazovi juče je predstavljeno istraživanje „Prisustvo osoba sa invaliditetom na tržištu rada u Staroj Pazovi“, koje je sprovelo udruženje „Zelena plantaža Iva“ uz podršku EU Resurs centra za civilno društvo. Istraživanje je realizovano u okviru šireg projekta koji obuhvata i zapošljavanje dve osobe sa invaliditetom u okviru socijalnog preduzeća „Zelena plantaža Iva“, u periodu od marta do maja 2026. godine.
U okviru predstavljanja nalaza održana je i tribina na kojoj su učestvovali predstavnici lokalnih udruženja, osobe sa invaliditetom, predstavnici Nacionalne službe za zapošljavanje i Centra za socijalni rad. Učesnici su kroz diskusiju doprineli dodatnom sagledavanju problema i izazova sa kojima se osobe sa invaliditetom suočavaju na lokalnom tržištu rada. Međutim, predstavnici opštine i poslodavaca nisu prisustvovali događaju, iako su, kako je navedeno, bili pozvani kao važni i ključni činioci ovog procesa.
Istraživanje je sprovedeno kroz desk analizu pravnih dokumenata, razgovore sa nezaposlenim osobama sa invaliditetom, predstavnicima institucija i poslodavcima.
Analiza je pokazala da se osobe sa invaliditetom u opštini Stara Pazova i dalje suočavaju sa brojnim preprekama pri zapošljavanju, uprkos postojećem zakonodavnom okviru i velikom broju privrednih subjekata na teritoriji opštine.
Prema predstavljenim podacima, na teritoriji opštine živi 62.645 stanovnika, dok je broj nezaposlenih oko 900, od čega je oko 80 osoba sa invaliditetom. Istovremeno, u opštini posluje više od 1.000 privrednih društava i oko 3.000 preduzetničkih radnji, uz razvijenu industrijsku zonu.
Tokom istraživanja obavljena su 22 razgovora sa osobama sa invaliditetom, 12 muškaraca i 10 žena, starosti od 19 do 65 godina, kao i razgovori sa deset poslodavaca. Kako je navedeno, gotovo svi ispitanici imaju prethodno radno iskustvo, često stečeno u neformalnoj ili „sivoj“ zoni rada.
Poziv za učešće u fokus grupama objavljen je putem društvenih mreža lokalnog poljoprivrednog gazdinstva i socijalnog preduzeća „Zelena plantaža Iva“, ali i kroz lične kontakte i preporuke Nacionalne službe za zapošljavanje.
Istraživanje je pokazalo da osobe sa invaliditetom poseduju fleksibilnost i motivaciju za rad, kao i značajno prethodno iskustvo, ali da postoje brojni problemi koji otežavaju njihovo uključivanje na tržište rada.
Kao najveći izazovi izdvojeni su nepristupačnost, loš javni prevoz, predrasude o radnim sposobnostima osoba sa invaliditetom, nedostatak razumnog prilagođavanja na radnom mestu, kao i slaba saradnja institucija i drugih aktera na lokalnom tržištu rada.
Posebno je ukazano i na slabu zainteresovanost dela nezaposlenih osoba sa invaliditetom da učestvuju u aktivnostima koje indirektno vode do zaposlenja, poput radionica, formalnog i neformalnog obrazovanja i drugih programa podrške.
U okviru istraživanja analizirani su i starosna i kvalifikaciona struktura ispitanika, različiti oblici invaliditeta, kao i pitanja procene radne sposobnosti, zarada i novčanih davanja koja osobe sa invaliditetom ostvaruju preko nadležnih institucija.
Autori istraživanja ocenjuju da je za veće uključivanje osoba sa invaliditetom u svet rada potrebno jačanje saradnje između lokalne samouprave, poslodavaca, institucija i organizacija civilnog društva, kao i veće informisanje poslodavaca o mogućnostima i potrebama osoba sa invaliditetom.
