BIRN: Milioni za organizaciju povezanu sa ministarkom za zaštitu životne sredine

Novosadska organizacija Zeleni Sad, koja je od 2019. godine do danas dobila najmanje 9,5 miliona dinara na javnim konkursima lokalnih i republičkih institucija, osnovana je od strane aktuelne ministarke zaštite životne sredine Sara Pavkov, pokazalo je istraživanje Balkanska istraživačka mreža (BIRN) objavljeno danas.

Prema navodima istraživanja, Pavkov je osnovala organizaciju 2013. godine, ubrzo nakon dolaska Srpske napredne stranke na vlast u Novi Sad, i bila njen zastupnik sve do kraja 2020. godine. Te godine je prvi put upisana u registar javnih funkcionera u Agenciji za borbu protiv korupcije, kada je postala članica Upravnog odbora Pokrajinski zavod za zaštitu prirode.

Iako je, po stupanju na javnu funkciju, istupila sa mesta zastupnika organizacije, sedište Zelenog Sada je sve do prošle godine bilo u objektu u njenom vlasništvu, dok je upravljanje organizacijom preuzeo njen saradnik Miloš Stojanović. Tokom 2020. godine, u periodu dok je bila na javnoj funkciji, organizacija je dobila najmanje 800.000 dinara na konkursima Grada Novog Sada i Pokrajinskog sekretarijata za sport i omladinu, gotovo duplo više nego prethodne godine.

Kako navodi BIRN, organizacija je nastavila da dobija sredstva na lokalnim, pokrajinskim i republičkim konkursima, ali i kroz projekte kompanija u kojima država ima vlasnički udeo. Tako je Naftna industrija Srbije 2021. godine, u okviru programa „Zajednici zajedno“, dodelila Zelenom Sadu 13,5 miliona dinara za izgradnju i uređenje dečijeg igrališta, sportskih terena i teretane na otvorenom.

Među projektima koje je organizacija realizovala nalazila se i manifestacija inspirisana poznatim IronMan događajem koja povezuje sport i ekologiju, kao i štampanje edukativnih bojanki koje je Grad Novi Sad finansirao iz godine u godinu.

Nakon što je Pavkov postala ministarka i članica upravnog odbora Fond za razvoj, Zeleni Sad je u aprilu 2025. promenio i adresu i zastupnika. Na čelo organizacije došao je Čedomir Veselinović, dok je sedište premešteno na drugu lokaciju u istoj ulici.

Istraživanje je takođe pokazalo da je bivši zastupnik Miloš Stojanović nastavio saradnju sa Pavkov, jer je mesec dana nakon napuštanja organizacije prisustvovao sastanku ministarke sa predstavnicima NIS-a. Iz Ministarstvo zaštite životne sredine nisu odgovorili na pitanja o njegovom statusu, dok BIRN nije uspeo da stupi u kontakt sa njim.

U analizi se navodi da slučaj Sare Pavkov nije usamljen, već da su prethodna istraživanja ukazivala na dodelu budžetskih sredstava organizacijama povezanim sa političkim strukturama vlasti, takozvanim GONGO organizacijama. Istovremeno, pojedine ekološke organizacije iz Vojvodine tvrde da ne mogu da dođu do finansijske podrške i da trpe pritiske.

Predsednica organizacije Odbranimo šume Fruške gore Dragana Arsić ocenila je da se kroz pojedine projekte „stvara privid zaštite životne sredine za evropsku javnost“.

Sara Pavkov, kao i predstavnici organizacije Zeleni Sad, nisu odgovorili na pitanja BIRN-a o eventualnom uticaju na dodelu sredstava niti o korišćenju njene nekretnine kao sedišta organizacije.